H y r j e

Muhtesaru’l-Kuduri

Kitabu’t-Tahareti

Allahu xh.sh thotë: “O ju që keni besuar, kur të ngriheni të falni namaz, lani fytyrat tuaja,duarët tuaja gjer në bëryla, fërkoni kokat tuaja dhe këmbët(lani) deri në nyje“.

            Farzet  e pastrimit (abdestit) janë larja e katër gjymtyrëve dhe fërkimi i kokës. Në këtë rast në larje duhet të përfshihen edhe zogjtë e këmbës dhe bërrylat.Te fërkimi i kokës është farz të fërkohet  pjesa e mbi ballit që kap një të katërtën. Lidhur më këtë përcjell Mugire ibën Shu’be se:“ Pejgamberi a.s. shkoi te një fis.Atje kreu nevojën e vogël pastaj mori abdest dhe fërkoi pjesën e mbi ballit si dhe u dha mes’h mesteve“.

            Sunetet e abdestit janë larja e dy duarëve tri herë para se të futen në enë, bëhet kështu  kur musaliu zgjohet nga gjumi, leximi i bismeles në fillim të abdestit, madje misfaku, larja e gojës(medmedah), larja e hundës(isatinshak), fërkmi i veshëve, larja e thellë e mjekrës dhe ndërmjet gishtave si dhe përsëritja e larjes deri më tri herë. Përpos suneteve është mustehab që të behët nijeti i abdestit, të fërkohet e gjithë koka, të lahen gjymtyrët me rend duke filluar sipas rendit që ka cekur në ajet Allahu, të lajë më parë gjymtyrët e djathta, si dhe të fërkuarit e qafës.

            Situatat të cilat prishin abdestin janë:dalja e çdo gjëje nga organet jashtëqitëse, gjaku, limfa, qelbi, poqese lëshojnë vendin e daljes dhe mbulojnë pjesë të trupit në masë e cila kërkohet të lahet. Abdestin e prishë edhe të vjellurit gojën plotë, gjumi shtrirë, mbështetur ose mbajtur për ndonjë sendi i cili nëse largohet biejm përtoke. Atë e prish edhe humbja e mendjes nga alivanosja, të çmendurit po dhe të qeshurit me zë në çdo namaz të përbërë nga rukui dhe sexhdeja.

            Farzet e larjes(gusl) janë pastrimi i gojës(medmedah), i hundës(istinshak) dhe larja e tërë trupit. Është sunnet që kur të lahemi të lajmë duartë, vendin e turpshëm, të largojmë papastërtinë e mundëshme nga trupi pastaj marrim abdest sikur për namaz pa i larë këmbët, madje hudhim ujë kokës dhe tërë trupit tri herë. Mandej largohemi nga ai vend dhe i lajmë këmbët. Gruaja nuk është e obliguar që gjatë larjes të zgjidh gërshetat nëse uji mbërrinë në rrënjët e flokëve.